Stront in goud veranderen

In het tijdperk van Covid-19 hebben we afscheid moeten nemen van het meenemen van eigen bakjes en herbruikbare koffiebekers – composteren kan de last helpen verlichten

Ik heb nog nooit zo veel gelachen, gehuild en zin gehad om een appelcake met bruine boter te maken als nu.

We weten niet hoe lang het zal duren voordat we weer uit onze cocons tevoorschijn komen en de wereld in gaan. Maar terwijl we thuis zitten, lijken velen van ons even stil te staan bij onze consumptiekeuzes.

Ik hoop dat we onze nieuw verworven gewoonten behouden en niet terugvallen in oude gewoonten. De bezielende doe-het-zelfberichten uit de hele wereld voelen nu al precies aan als waar sociale media op hun best voor bedoeld waren.

Een ander inzicht dat ik tijdens deze zoektocht naar verbetering heb opgedaan, is het proces van letterlijk omgaan met onze eigen rotzooi, of die nu spiritueel, fysiek of organisch van aard is.

Het is vermoedelijk de natuurlijke gang van zaken – wanneer we ons terugtrekken, beginnen we verantwoordelijker na te denken. We letten op ons afval en denken zo veel mogelijk na over het sluiten van de kringloop.

Het is belangrijk dat we deze isolatieperiode vanwege Covid-19 onze afvalbeheerpraktijken van vóór de pandemie niet te veel laten verstoren. We waren goed op weg naar een leven met minder plastic, waarin we onze eigen koffiebeker, rietje en bakjes meenemen. De overheersende rol van handdesinfecterende middelen en de terugkeer naar koffiebekers voor eenmalig gebruik zijn nu absoluut noodzakelijk, maar we kunnen dit compenseren.

Leren omgaan met je organisch afval is een uitstekend begin.

Compost is afgebroken organisch materiaal. Denk aan kranten, groente- en fruitresten, eierschalen – alles wat uit koolstof, waterstof, zuurstof en stikstof bestaat. En het goede nieuws is: dat zijn heel veel dingen.

Zodra je gaat winkelen met de gedachte “kan ik dit in mijn compostbak doen?”, heeft dat een dramatische invloed op je consumptiekeuzes. Toen ik mezelf deze vraag voortdurend begon te stellen, verminderde ik binnen een week de inhoud van de rode huishoudelijke afvalbak met driekwart. En als je je compostvriendelijke aankopen eenmaal mee naar huis hebt genomen, verandert dat ook drastisch de manier waarop je eet.

Dus hoe begin je met composteren?

Als je in een appartement woont, raad ik een bokashisysteem ten zeerste aan. Je kunt dit online of bij veel tuin- en bouwmarkten kopen. Je kunt een luxe beluchte compostbak met deksel onder je gootsteen gebruiken, of zelfs een eenvoudige luchtdichte emmer op je aanrecht.

Het bokashimengsel kun je zelf maken, maar je kunt het net zo gemakkelijk kopen. Het belangrijkste ingrediënt is EM (effectieve micro-organismen), die worden geïnoculeerd in een drager zoals tarwezemelen en blackstrap-melasse.

Leg het in laagjes, zoals lasagne: dun en gelijkmatig. Strooi bij elke laag restjes wat bokashi. Het enige wat je niet moet toevoegen, zijn grote dierlijke botten. In tegenstelling tot veel andere vormen van composteren op het aanrecht, kun je doorgaans prima gebruikte citrusvruchten en zelfs dierlijke en plantaardige vetten en oliën toevoegen – maar overdrijf niet en verstoor de balans niet. Een goede vuistregel om organisch materiaal te helpen afbreken is ervoor te zorgen dat er niets met een te groot oppervlak in zit. Hak het wat kleiner.

De bokashi versnelt het afbraakproces en ontgeurt je afval ook zeer effectief. Het zou een beetje naar augurken moeten ruiken.

Zie het zo: het lijkt op je zuurdesemstarter, koji of kefirkorrels. In wezen ga je je keukenresten fermenteren, zodat je ze in je tuin kunt begraven of aan een grotere composthoop kunt toevoegen. Als je die niet hebt, moedig ik je aan om er 's nachts stiekem op uit te gaan en het rond de bomen in je berm te begraven. De gemeente zal je later dankbaar zijn!

En dat brengt me bij composteren als je een tuin hebt

Als je de ruimte hebt, zijn luxe compostvaten niet nodig. Zoek een hoekje in je tuin – een meter bij een meter is groot genoeg.

Je kunt een oude ton gebruiken of een kleine bak maken van oude schuttingplanken. Zorg ervoor dat je onderin een uitgeholde ruimte vrijlaat, zodat je de gecomposteerde grond kunt weghalen nadat die is afgebroken en vrij is van ziekteverwekkers. Een goede methode hiervoor is om de temperatuur in het midden van je composthoop te meten en ervoor te zorgen dat die 54-75 °C bereikt, waarna de hoop thermofiel wordt en begint af te koelen. Je kunt dit bevorderen door de compost met een riek te beluchten en elke dag een beetje water te geven.

Als het begint te stinken, voeg dan meer koolstofrijk materiaal toe, zoals kranten of hooi. Gooi al je keuken- en tuinafval erbij, zoals gesnoeide takken, oude gewassen die eruit moeten, gemaaid gras en bladafval.

Gebruik de compost nooit in je tuin wanneer deze nog heet is, want dan zullen je gewassen “verbranden”. De compost heeft tijd nodig om af te breken en voedingsstoffen te worden die je planten gemakkelijk kunnen opnemen.

Een composthoop met vogels

Een ander type composteren waar ik dol op ben en dat ik zowel op de boerderij als in de stad toepas, is het houden van kippen in de achtertuin. Wie houdt er nu niet van eieren uit eigen keukenresten? Niemand.

Onze kippen leven behoorlijk gelukkig in een klein hok dat “the cock block” heet en trekken samen op tegen de boskalkoenen wanneer die binnenvliegen om hun restjes te pikken.Kippen zijn de baas: waarom de kip in de achtertuin het huisdier van het decennium isLees meer

In de stad doe ik niet eens moeite voor een composthoop, omdat het meeste van onze restjes aan de kippen wordt gevoerd. Vervolgens leggen we hun heerlijke poep in lagen met hennephooi, dat naar de hoek van hun hok wordt geschoven om af te breken. Wanneer we elk seizoen met een nieuw gewas beginnen, voegen we het toe aan onze groentebedden. Het wemelt er van de mooie, dikke wormen. Voedselproductie, compost, wormenkwekerij – en niet te vergeten eindeloze uren vermaak door naar de meiden te kijken – allemaal in één.

Er zijn zo veel bronnen over de fasen en verschillende soorten composteren. Als je jezelf nu gaat bijscholen, garandeer ik je dat je nog niet alles behandeld zult hebben tegen de tijd dat deze crisis voorbij is.

De beste oplossing voor jouw woonsituatie is misschien niet de oplossing waarmee je begint, maar geef niet op. Zoals mijn eerste permacultuurleraar Michael van Milkwood Permaculture me leerde: er zijn “oplossingen met meerdere invalshoeken voor elk probleem”. Volgens mij is dat ook een goed levensmotto.

Ik moedig je aan om te beginnen waar dat kan en te zien waar het je brengt. Wie wil de kringloop nu niet sluiten? Stel je eens voor hoe geweldig het zou zijn als we allemaal wat energie uit onze rotzooi konden opwekken.

Als het leven je citroenen geeft, maak er dan limonade van – zorg alleen dat je ze na afloop in de compost doet.